Verlof is hot. Recente rechtspraak en ontwikkelingen in de politiek benadrukken het belang van een goed verlofbeleid en inzicht in de kosten van verlof. De kosten van verlofstuwmeren waar veel ondernemingen mee kampen, vragen tevens de aandacht. Uit de praktijk blijkt dat gedegen financieel vooronderzoek cruciaal is.

Juist nu Nederland massaal van de jaarlijkse ‘grote’ vakantie geniet, onderstreept een aan te nemen wetsvoorstel het belang van vakantie en verlof. Het wetsvoorstel voorziet in de verplichting van werknemers om binnen anderhalf jaar het wettelijk vakantierecht (20 dagen per jaar bij voltijds dienstverband) op te nemen. Daarnaast laait de discussie rondom afschaffing van leeftijdsafhankelijk verlof op door een gerechtelijke uitspraak rondom eenzijdige afschaffing hiervan. De rechter bepaalde dat afschaffing rechtsgeldig is, indien leeftijdsafhankelijk verlof geen onderdeel uitmaakt van leeftijdsbewust personeelsbeleid.

De hamvraag is wat de financiële consequenties zijn van het al dan niet opnemen van verlof of het afschaffen van leeftijdsafhankelijk verlof, voor zowel werkgever als werknemer. Betaald verlof heeft immers naast een immateriële waarde tevens een materiële waarde, zij het in minder zichtbare vorm. Deze waarde wordt pas zichtbaar wanneer de medewerker de mogelijkheid heeft tot het kopen of verkopen van bovenwettelijke vakantiedagen, veelal tegen het bruto uurloon. Voor de werkgever zijn de kosten van verlof enkel zichtbaar bij het op de balans reserveren van niet-opgenomen verlof. Bij een zogeheten verlofstuwmeer kan dit een aanzienlijke post zijn. Organisaties zetten daarom steeds vaker kostenonderzoeken naar verlof in om goed en kostenefficiënt verlofbeleid te ontwikkelen.

Het belang van kostenonderzoek naar verlof ligt zowel aan de kant van werkgevers als van werknemer. Niet iedereen heeft behoefte aan een groot aantal vakantiedagen: niet leeftijd maar juist persoonlijke situatie en de levensfase waarin iemand zich bevindt bepaalt de behoefte aan deze arbeidsvoorwaarde. Alternatieven voor (juridisch niet houdbaar) leeftijdsverlof verdienen daarom aanbeveling. Werkgevers doen er echter goed aan vooraf voren de financiële consequentie inzichtelijk te maken, alvorens wordt besloten verlofregelingen aan te pakken.